Mùng ba tháng Ba, tết Thượng tị, tại sông Khúc.

Giống như mọi năm, trên sông lác đác mấy chiếc thuyền du ngoạn, ven bờ hoa thắm liễu xanh, khắp nơi đều là người đi chơi xuân. Trước vườn Phù Dung có các cô gái giáo phường ca múa, bên bờ sông Khúc có trai xinh gái đẹp vừa dạo chơi vừa ca hát, trên bãi cỏ thỉnh thoảng lại thấy những tấm rèm màu sắc rực rỡ quây tròn. Trên đường có ngựa quý xe sang, cũng có xe bò, xe lừa của dân thường. Ngay cả những gánh hàng rong bán quà vặt, những cô gái xách làn bán hoa ven đường cũng chẳng khác gì mọi năm. Thế nhưng, năm nay có phần vắng vẻ hơn những năm trước, có lẽ vì năm nay không có tân khoa Tiến sĩ đến du xuân.

Khoa thi năm nay kết thúc muộn, đã tháng Ba rồi mà vòng thi thứ hai vẫn chưa bắt đầu. Mọi năm vào thời điểm này đã thi xong và yết bảng rồi. Việc tân khoa Tiến sĩ đến sông Khúc du xuân là một sự kiện lớn trong tết Thượng tị.

Đối với những quan viên phụ trách trị an của kinh thành như Thôi Dập, Chu Kỳ, tình hình năm nay như vậy chẳng có gì là không tốt cả. Bởi lẽ trước đây đã từng xảy ra chuyện giẫm đạp dẫn đến thương vong vì việc dạo phố ngắm hoa này.

Tân khoa Tiến sĩ dạo phố ngắm hoa thì ngày nào tổ chức mà chẳng được? Sau này hoa nở rộ hơn nữa, dạo phố ngắm hoa thì dễ dàng biết bao. Đó là cách nhìn của Thôi Dập.

Chu Kỳ tuần tra một vòng, đi ngang qua trạm gác tạm thời của phủ Kinh Triệu gần đình sông Khúc bèn ghé vào xin một chén trà, vừa hay gặp được Thôi Dập mới đi tuần về. Hai người vừa nghỉ chân uống trà, vừa tán gẫu với nhau. Thôi Dập tức khắc phát biểu cao kiến như trên.

Mặc dù không phải là giới sĩ phu nhưng Chu Kỳ lại hiểu được tâm tư của bọn họ:

– Được nhiều người ngắm với được ít người ngắm thì sao mà giống nhau chứ? Đây là khoảnh khắc vinh quang nhất trong cả cuộc đời của biết bao vị Tiến sĩ. Biết bao người vây xem, còn có các tiểu nương tử ném khăn tay, túi thơm cho nữa…

Thôi Dập ngẫm nghĩ: “Cũng phải!”

Chu Kỳ lại nói:

– Không biết Thám hoa lang năm nay trông thế nào nhỉ…

Nghe nàng nói vậy, Thôi Dập nhớ lại chuyện năm trước, bèn ghẹo Chu Kỳ:

– Tôi nói này A Chu, mắt nhìn của cô tệ thật đấy. Tuổi tác của Thám hoa lang năm ngoái có khi còn hơn cha tôi mấy tuổi cơ, thế mà cô cũng hùa theo cho được. Mà cô hùa theo thì cũng thôi đi, các tiểu nương tử khác thì ném túi thơm, khăn tay, cô thì hay rồi, tháo luôn tua kiếm quăng qua, đã thế còn ném chuẩn, làm lệch cả mũ của người ta luôn.

Mỗi năm, số người đỗ Tiến sĩ chỉ độ hai ba mươi người. Người thời nay thường nói “năm mươi tuổi đỗ Tiến sĩ vẫn còn trẻ”. Trong hai ba mươi người ấy, có khá nhiều người đã tự xưng là “lão phu”. Ngay cả hai vị Thám hoa lang có ngoại hình được khen là phong lưu, tuấn tú nhất trong cả khoa thi mấy năm trước cũng đã qua tuổi thanh xuân rồi.

Chu Kỳ bật cười, thật ra nàng chỉ hóng chuyện cho vui mà thôi, nhưng lại ra vẻ dạy đời, nói:

– Hiển Minh à, anh vẫn nên đọc thêm sách đi, điển tích “đội mũ lệch*” có nói cả đấy…

Nguyên văn “侧帽风流” (trắc mạo phong lưu): đây là một trào lưu xuất hiện vào thời Bắc triều, bắt nguồn từ vị danh tướng Độc Cô Tín (Độc Cô Như Nguyện). Độc Cô Tín nổi tiếng với dung mạo tuấn tú, phong thái xuất chúng, từng giữ chức Đại tư mã, Trụ Quốc đại tướng quân. Một lần, sau khi đi săn trở về thành, ông vô tình đội mũ hơi lệch, hành động này khiến cả thành đua nhau bắt chước, tạo nên trào lưu “đội mũ lệch” (tham khảo Baidu).

Thôi Dập “xì” một tiếng, hai người họ là kẻ tám lạng, người nửa cân, nói gì mà “đọc thêm sách” đi chứ. Thôi Dập lại tiếp tục chủ đề mắt nhìn của nàng có vấn đề:

– Có hai mỹ nam như tôi và anh Tạ bên cạnh mà cô còn tơ tưởng đi ngắm tân khoa Tiến sĩ, Thám hoa lang nào nữa, thật là…

Chu Kỳ đã hiểu ý của anh, vội vàng nhận sai:

– Thôi Thiếu doãn nói phải lắm! Có những châu ngọc như các anh ở bên, tôi nhìn ai cũng thấy như ngói vụn ấy.

Cuối cùng Thôi Dập cũng buông tha cho nàng, bật cười ha hả.

Nghe Thôi Dập nhắc đến Tạ Dung, Chu Kỳ hỏi:

– Với tài mạo của Tạ Thiếu khanh, lẽ ra năm đó phải là Thám hoa lang mới phải chứ?

Lúc Tạ Dung thi đỗ, Chu Kỳ mới được tuyển vào Can Chi Vệ, vẫn chưa thể chạy nhảy khắp thành nên không thấy được phong thái của chàng năm nào.

– Không phải vậy đâu, năm đó buổi tối ngủ anh ấy bị gió lùa, không cưỡi ngựa được nên mới từ chối đấy.

– … Trùng hợp vậy hả?

Thôi Dập cười:

– Dù sao thì anh ấy nói vậy đó.

Chu Kỳ lập tức hiểu ra ngay chuyện này còn có bí ẩn gì khác.

– Anh Tạ không kể nhưng tôi đoán là như vầy: Lúc thi đỗ, anh ấy vẫn chưa tới hai mươi nhưng thứ hạng lại rất cao, chỉ xếp sau mỗi Trạng nguyên. Vị Trạng nguyên đó là một tài tử đã hơn năm mươi, mặt mày nhăn nheo, tính tình kiêu ngạo. Còn anh Tạ thì tôn kính ông ấy cực kỳ, nói rằng văn chương của ông ấy có thể lưu truyền muôn đời. Với thứ hạng và tướng mạo của anh Tạ, nếu đi dạo phố ngắm hoa, e rằng sẽ lấn át mọi hào quang của Trạng nguyên, do đó anh ấy đã chủ động rút lui.

Chu Kỳ gật đầu rồi bật cười, nhỏ giọng nói:

– Anh ấy không đi cũng phải. Nếu anh ấy đi thì không còn là “có sức hút ngầm” nữa, mà là “có sức hút lộ” rành rành rồi.

Thôi Dập cười ha hả. Chu Kỳ uống một hơi cạn sạch chén trà:

– Thôi được rồi, tôi đi tuần trước đây. Giờ này đại yến ở vườn Phù Dung chắc cũng sắp kết thúc rồi nhỉ?

Thôi Dập gật đầu.

Gần đây, Thánh nhân đã có tuổi nên hiếm khi đích thân tham dự các yến tiệc lớn tổ chức ở ngoài cung thế này, thường chỉ cử vài vị hoàng tử hoặc đại thần thân tín đi thay. Các vị hoàng tử cũng không quá thân thiết với các quan, thường chỉ ngồi một lúc rồi ra về. Sau đó, các đại thần lại uống thêm một tuần rượu rồi các vị Tướng công cũng đi nốt. Tiệc rượu cũng dần kết thúc.

Chu Kỳ dẫn người đi về phía vườn Phù Dung, tuy rằng bên đó thị vệ đông đúc nhưng vẫn phải sang xem một phen mới được.

Mặc dù sắp tới còn một vòng thi nữa, khoa Tiến sĩ thi Thiếp kinh*, khoa Minh kinh thi Thí nghĩa*, đều là những môn thi về học thuộc lòng, nhưng bên bờ sông Khúc vẫn có tốp năm tốp ba sĩ tử đi dạo.

1. Nguyên văn “帖经” (Thiếp kinh): là một hình thức thi trong khoa cử thời Đường. Hình thức này giống như bài thi điền vào chỗ trống. Thí sinh phải điền vào những chỗ bị bỏ trống trong một đoạn kinh văn. Mục đích chính là kiểm tra khả năng ghi nhớ và hiểu biết của thí sinh đối với kinh điển Nho giáo.

2. Nguyên văn “试义” (Thí nghĩa): là một hình thức thi trong khoa cử thời Đường. Hình thức này giống như bài thi đọc hiểu. Giám khảo sẽ chọn một đoạn trong kinh điển Nho giáo, sau đó thí sinh phải giải thích ý nghĩa của đoạn văn ấy, cũng như trình bày tư tưởng mà các bậc thánh hiền muốn truyền đạt.

Chu Kỳ đi lướt qua mấy nho sinh, nghe loáng thoáng gì đó như “gột rửa giữa dòng nước” hay “rửa chân nước thơm thay” thì bất giác mỉm cười. Nước sông lạnh buốt thế này ai mà dám xuống rửa chân thì tôi xin bái phục kẻ đó là anh hùng.

Mới đi được vài bước, một người trong đám “anh hùng” đó đột nhiên hô lên:

– Tướng quân! Chu Tướng quân!

Chu Kỳ quay đầu lại, khẽ nhíu mày, vị thư sinh này có vóc người tầm thước, khuôn mặt tròn, cười lên thì mặt mày vui tươi, trông khá quen mắt.

Chu Kỳ sực nhớ ra vị này đã từng nói rằng mình ngưỡng mộ Chu Tướng quân có thân hình cao cả trượng, mày hổ mắt báo, vai u thịt bắp ở lầu Phong Ngư.

Chu Kỳ thấy hơi áy náy, cứ cái đà ăn uống của nàng thế này, có lẽ một ngày nào đó cũng thành “vai u thịt bắp” được, chứ “thân hình cao cả trượng, mày hổ mắt báo” thì bó tay thật rồi.

Sĩ tử hành lễ với Chu Kỳ:

– Chào Chu Tướng quân.

Chu Kỳ gật đầu cười đáp:

– Lang quân cũng ra bờ sông Khúc đi dạo đấy à?

Thấy Chu Kỳ nhận ra mình, sĩ tử hơi đỏ mặt, khẽ l**m môi, mấp máy miệng nhưng lại không nói gì.

Chu Kỳ thầm nghĩ: “Trông dáng vẻ của cậu ta chắc là muốn hỏi gì đây. Chẳng lẽ cậu ta muốn tìm Tạ Thiếu khanh hay cậu Thôi à? Giờ mà biếu thơ văn để được tiến cử thì muộn quá rồi, nhưng chuẩn bị cho năm sau cũng được. Hay là cậu ta muốn hỏi trong Cấm Quân có nữ tướng quân ‘cao lớn, dữ dằn’ nào không? Đúng là Can Chi Vệ có vài nữ tướng quân đấy. Trong đó có diễm lệ, có lạnh lùng, có dịu dàng, chỉ là không có ai ‘cao lớn, dữ dằn’ hết”.

Chu Kỳ trong bụng thì đoán già đoán non nhưng ngoài mặt vẫn tỏ ra hoà nhã chờ sĩ tử này lên tiếng. Sĩ tử ấp úng hỏi:

– Dạo này Chu Tướng quân có khoẻ không ạ?

– Khoẻ lắm, cám ơn cậu.

Mặt sĩ tử càng đỏ hơn, cậu ta ngẩng đầu lên nhìn Chu Kỳ một cái, vừa hay bắt gặp ánh mắt của nàng thì vội né đi. Đôi tay đang chắp lại của cậu ta cũng hơi run run.

Chu Kỳ đột nhiên hiểu ra, chẳng lẽ cậu ta…

Sĩ tử cuối cùng chỉ vái chào một cái:

– Mỗ không quấy rầy Chu Tướng quân nữa, chúc Tướng quân tết Thượng tị vui vẻ.

Chu Kỳ cười khan đáp lại:

– Lang quân cũng vui vẻ nhé, ha ha…

Sĩ tử vẫn cúi đầu chào, không ngẩng đầu lên. Chu Kỳ xoay người đi mất. Trần Tiểu Lục ở phía sau đã thầm “uầy uầy” tận sáu mươi tiếng trong bụng, hoa đào của chị Chu nở rồi!

Nhưng với tư cách là “người bên nhà gái”, Trần Tiểu Lục có phần kén chọn, cảm thấy đóa hoa đào này hơi nhỏ, sắc hoa cũng không đẹp lắm, chẳng xứng với dáng vẻ hào sảng, vừa có thể đánh người, vừa có thể trèo tường lại uống được rượu của chị cả nhà mình.

Trần Tiểu Lục xoay người ngước mắt, chà, người này thì được đấy!

Tạ Thiếu khanh mặc quan phục, ăn vận vô cùng chỉnh tề, bộ quan phục đỏ thẫm trên người tôn lên làn da trắng trẻo của chàng. Dáng vẻ này làm Trần Tiểu Lục nhớ đến cụm từ “mặt đẹp như ngọc” thường thấy trong tiểu thuyết, tiện thể nghĩ ngay đến cả những câu “phong thái như cây ngọc trước gió” và “bậc công tử phong nhã giữa cõi đời vẩn đục”.

Chu Kỳ nhìn Tạ Dung rồi lại nhìn mấy vị đại thần mặc quan phục gần đó:

– Yến tiệc tan rồi hả?

Tạ Dung gật đầu:

– Tan được một lúc, mấy vị Đại vương và Tướng công đã về cả rồi.

Chu Kỳ nhìn quanh một lượt, xung quanh thật yên tĩnh và thanh bình, tốt thật.

Chu Kỳ thuận miệng hỏi chàng:

– Tạ Thiếu khanh định đi về đấy à?

Tạ Dung gật đầu, nhìn nhành lan cài trên cổ áo giáp của Chu Kỳ rồi phóng mắt nhìn ra xa, chỉ mím môi chẳng nói gì.

Chu Kỳ nhìn theo ánh mắt của chàng rồi lại nhìn mình, cười hềnh hệch nói:

– Ân huệ của mỹ nhân ấy mà. Vừa rồi đi tuần ven sông xem múa hát, tôi được Đồng Nương, cô nàng hôm trước múa điệu “Nghê Thường”, tặng cho đấy. Đẹp không?

Tạ Dung thoáng mỉm cười:

– Ừm, đẹp lắm.

– Hết chương 59 –